Er is in Groningen veel architectuur te vinden in de stijl van de Amsterdamse School. Een aantal Groningse architecten was daardoor sterk beïnvloed. Dat zie je hier vaak terug: in woonhuizen, kantoorgebouwen, kerken en zelfs boerderijen. Ook de leden van kunstenaarsvereniging ‘de Ploeg’ hielden zich bezig met industrieëel ontwerp en grafiek.

Gisteren bekeek ik de Boaz Kerk in Westeremden. We hadden al eens bewonderend buiten gestaan en vandaag was de kerk open in het kader van een architectuurmanifestatie. Een lezing over kleuren en pigmenten van de Amsterdamse School heb ik helaas gemist, maar zittend in de kerkbank heb ik enorm genoten van de prachtige details van de banken en ramen. De heel bijzondere kleurencombinatie kon ik met behulp van mijn onafscheidelijke kleurenkaartjes heel goed noteren. Eén stukje van de kerkbank ben ik vergeten op te schrijven. Het zou groen kunnen zijn, maar net zo goed rood, of zwart.

Ik merk dat ik niet zomaar iets kan invullen, dus laat ik het maar wit. Het is een kleine moeite om er een foto van de kerk bij te pakken en er een kloppend plaatje van te maken. Dat is alleen niet mijn opzet: ik wil mezelf (en mijn cursisten) leren hoe precies ik moet zijn in het schetsen. In sommige gevallen heel precies dus.

Elke dinsdag teken ik insecten bij ‘Doezoo’ in Leens, mijn geliefde insectendierentuin. Afgelopen dinsdag was mijn auto stuk, dus ging ik op de fiets. Voor degenen die mij kennen zal dat een schokkende mededeling zijn: ik fietste in Amersfoort nooit, en nu opeens…. En dan ook nog meteen drie kwartier naar mijn ‘werk’. Het is allemaal anders hier in Groningen.

Anyway, ik ben op de fiets. Dat vraagt op de terugweg om een ommetje. Bovendien als er heel spannende fietspaden opduiken met fietsknooppunten, is dat zonder kaart vrij simpel te doen. Dus ik slinger-de-slinger door het Hogeland en raak zelfs een beetje uit de route omdat de akkers hier zo groot zijn dat doorsteken geen optie is. Ik maak wat schetsjes voor mijn verzameling en verwonder me over de vogels en vooral over de tientallen vlinders. En over de variatie aan landbouwgewassen.

Neem nou dit. Geen idee wat het precies is, maar het lijkt me rogge. Ik kom er niet echt uit, en ik zal eens vragen bij de betreffende boer. Gewoon het erf oplopen. Maar wat het ook is: het was een enorm leuk gezicht, zo’n veld vol met dansende aren waarvan alle naalden wijd uitstaan. Lekker eigenwijs.

Ik woon voor het eerst van mijn leven in een akkergebied. Dat is wel wat anders dan weiden en rivieren. De velden zijn hier bijna iedere week anders; want er groeit van alles: tarwe, gerst, suikerbieten, prei, aardappels en koolzaad. Daarnet kwam ik langs mijn geliefde gerst-akker die ik elke week teken omdat hij steeds een andere kleur heeft. Het begint groen, wordt dan blauwgroen, geelgroen en oker en opeens ….. is hij gemaaid. Je moet er wel snel bij zijn als je iedere week iets wilt vastleggen. Ben benieuwd wat ze er nu mee gaan doen, ploegen waarschijnlijk, maar dan?

De aardappels bloeien. Je ziet enorme groene velden, die opeens een lichtpaarse waas van bloemtrossen hebben, of een spierwitte wolkenmassa. Die witte rassen lijken wel veel voller te bloeien. De bloem zelf is van dichtbij net een bitterzoet met zijn donkergele meeldraden. Die steken als speren onder de hangende bloem uit, mooi. Het klopt dat de planten op elkaar lijken want ze zijn allebei familie van de Nachtschaden, een bedenkelijke familie met nogal wat maffia. Ze handelen in ondergrondse waar en bovengronds wassen ze het wit.

Zal ik het over tien jaar ook nog zien, deze bollenvelden? Of ben ik het dan spuugzat? Ik hoop het niet. Ik hoop dat ik er ieder jaar weer van geniet dat die piepers zo mooi bloeien: de bloesem van patat.

Essen zijn hoge bomen met geveerd blad en rijzige stammen. Ze kunnen erg oud worden en begroeid raken met prachtige korstmossen, zoals de hoge essen in de Vogezen. Het zijn bomen die goed groeien op vochtige plekken, en ze staan door de hele provincie Groningen langs wegen en om boerderijen heen. En nu hebben ze essentakziekte (Chalara fraxinea), een schimmel die de vaten aantast. Deze schimmel wordt niet verspreid door insecten, zoals bij de iepenziekte, maar door de wind: help. En er is niets aan te doen. Deze ziekte is in 2010 in Groningen aan komen waaien en heeft zich van daaruit verder over Nederland verspreid. Hier op het Hogeland zijn inderdaad heel veel essen aangetast.

Ik maak me zorgen. Sinds ik weet dat men op termijn alle aangetaste essen wil kappen, valt me pas op dat dit de meest voorkomende boom van het Hogeland is. Met uitzondering van de prachtige abelen staan alle wegen vol met mooie essen. Het zou een drama zijn als alles gekapt wordt, maar eigenlijk is het nu ook al een triest gezicht.

Daar zit ik over te denken, terwijl ik op een bankje langs het fietspad naar Warffum zit te tekenen. Met vulpen. En met een aar weegbree als penseel om de lijnen uit te wassen. Intussen zijn in het dorp alle dansers voor ‘Op Roakeldais’ aangekomen, is er in mijn atelier een hoop werk te doen, en ik zit hier een es te troosten. Maar dat vind ik eigenlijk het belangrijkste, want zonder natuur houdt mijn inspiratie op te bestaan.

Ik ga naar het wad. Daar is altijd wat te beleven. Nou, vandaag klopte dat zeker; ik zat nog niet op een plekje of ik hoorde allerlei geluiden: de harde wind, het gieren van de wind in een stalen landhek (klonk als een heus windorgel), blatende schapen, gillende meeuwen, het klaphekje van de parkeerplaats, leeuweriken, spreeuwen, scholeksters, en dat terwijl deze schets zo rustig is. Uitgestrekte graslanden zo ver als je kijken kunt, en in de verte een reepje zee.

En in de sloot voor me, die trouwens stonk, werd gesparteld van jewelste. Heel kleine visjes krioelden langs de oever en bewogen zich soms met hun zilveren buik naar boven. En dat is net alsof iemand je met een spiegeltje in de zon laat kijken. Het leidde allemaal enorm af.

Ik was niet rustig, en dat kwam niet alleen door al die zintuiglijke uitdagingen, maar ook door de harde wind, die het onmogelijk maakte te horen of er iemand aan kwam, en dat vind ik pas echt onprettig. Ik wil niet verrast worden door een jolige bewonderaar die ‘Picasso’ roept, en helemaal niet als het daarop nog niet lijkt ook.

Ik had dus mijn dag niet. Toen heb ik van ellende maar foto’s gemaakt, en aan de hand daarvan studieschetsen in de lucht toegevoegd. Nu heb ik gedaan wat ik mijn cursisten altijd afraad. Hoe ouder ze wordt, hoe soepeler haar regels.