Maand:

17. Actinidia deliciosa ‘Jenny’ – kiwi

Deze kiwi heb ik in 2020 geplant naast een braam tegen de schutting met de buren. Helaas had de braam geen lekkere vruchten (laat ik daar nou niet aan gedacht hebben) en dus heb ik hem helemaal weggehaald. Sindsdien heeft de kiwi het rijk alleen. De plant is tweehuizig, dat wil zeggen dat vrouwen en mannen in aparte huizen (= planten) wonen. Je hebt dus een manlijke en een vrouwelijke plant nodig om vruchten te krijgen. Deze ‘Jenny’ is beide tegelijk, en zou dus vruchten moeten krijgen.

Ze is nog jong, mijn Jenny. Want ook al staat ze er nu vier jaar, echt hard gaat het niet. Ze heeft dit jaar voor het eerst wat meer blad en groeitoppen. Ik vind het best als ze haar tijd neemt, ik sta niet klaar met een oogstmandje. (Ik lees in een boek over fruit dat ze mest nodig heeft in het voorjaar. Volgend jaar doen). Het is me trouwens niet om de vruchten te doen: het gaat mij om het fantastische blad dat in elke stadium mooi is. Het blad heeft in het voorjaar een heel frisse kleur groen, met ieniemienie tandjes langs de rand. Vooral als de knoppen net uitkomen, heeft het een donsje en felrode haartjes. En de stelen zijn helemaal bedekt met een dikke laag haartjes, zo mooi. Ik heb ergens een kiwi gezien van 10 meter lang met prachtige slierten van uitlopers, en toen dacht ik: die plant wil ik ook. Hoe groot hij ook wordt, we zien het wel.

Op dezelfde schutting groeit een Clematis montana met donker blad en roodroze bloemen. Die komt nu net in bloei dus dat wordt een mooie combinatie. Beiden hebben zo’n 6 meter de ruimte dus ik ben benieuwd wie er het eerste aan de overkant is. En wat ik dan ga doen.

16. Dryopteris erythrosora ‘Brilliance’

Deze prachtige varen heb ik al sinds ik begonnen ben met deze tuin, en hij maakt me ieder voorjaar weer heel gelukkig. Hij is groenblijvend, dat is ten eerste al een reden om hem aan te planten. Maar hij loopt ook nog eens uit met prachtig rood aangelopen blad. Niet echt rood, maar ‘Indian red’, een vurig soort bruinrood, een beetje de kleur van oude port.

En dat is een kleur die heel welkom is in april. Want er zijn meer planten die met prachtige rode kleuren uitlopen. Denk aan Astilbe met roestig rode bladeren, knopig helmkruid komt op met bruin blad, venkel heeft mooie bruine waaierblaadjes als hij jong is, en zo zijn er heel wat planten op te noemen. Ik combineer die kleuren graag. Het allermooiste vind ik een combinatie in mijn boek van Rosemary Verey, (‘De mooiste tuincomposities’; in mijn bibliotheek in te zien): uitlopende pioenrozen met donkerrode primula’s ertussen. Waanzinnig mooi. En het staat prachtig bij het lichte geel van jonge bladeren en tere voorjaarsbloemen. Zo heb ik op verschillende plekken in mijn tuin geel penningkruid als bodembedekker en die loopt precies op tijd uit met geelgroene knoppen. Geelgroen en donkerrood, je zou er kleding van moeten hebben.

Er is een stuk tuin dat er nu een beetje zielig bij ligt, omdat het een zomerbloeiend gedeelte is. Er staat een Berberis darwinii, een donkergroene berberis die oranjegeel bloeit. Hij groeit uitstekend en bloeit dit jaar veel uitbundiger dan vorig jaar. Hij is heel mooi maar hij staat er een beetje verloren in een stuk tuin met opkomende vaste planten in grijsgroen. Dus wilde ik de varen ernaast planten en meestal zet ik dan de schop in de oude pol. Beetje opkrikken met een riek en dan met twee spades een wig snijden middenin de pol. Maar dat bleek nog niet zo eenvoudig. Het was zelfs zo’n probleem dat ik maar een nieuwe pol heb gekocht gisteren. Het resultaat is precies wat ik hoopte, de oranje kleur van de berberis gaat verder in het blad van de varen.

15. Tulipa clusiana – damestulp

Deze elegante simpele tulp is waarschijnlijk cultivar ‘Cynthia’. In het Engels heet de tulp ‘Lady Tulip’, volgens Romke van de Kaa. ‘Damestulp’ dus. Nu zijn er meer wilde tulpjes die zo’n elegante verschijning hebben als deze, maar de naam ‘damestulp’ heb ik nog nooit gehoord.

Een maandje geleden kwam ik in Uithuizermeeden langs de grote bollenkweker die wat potjes buiten heeft staan voor de verkoop. Er is een oude aanhanger waar hij gesneden tulpen van goede kwaliteit verkoopt, en mooi gevulde bollenmanden. Ik houd meer van de bijzondere vindsels die hij soms ook heeft, zoals deze twee potjes met grijsgroen sprietenblad.

Soms staat er niet eens een prijs bij, maar ik heb al veel meegenomen wat een paar euro kostte. Het geld stop je contant in een busje. Zo gaat dat hier. Voor deze heb ik wat meer betaald omdat ik zag dat ze bijzonder waren. Twee potjes vol maar liefst.

Altijd meenemen en proberen. Ik dacht dat het irissen zouden zijn, maar na zorgvuldig bewaren in de droge kas, en uitplanten in april, kwamen er opeens heel veel roze knoppen uit. Op lange stelen. Knoppen met heel subtiele vage kleurtjes die heel fijn zijn om te tekenen. En die knoppen openen zich in de zon. Drie bloembladeren zijn wit en puntig en drie zijn donkerroze aan de buitenkant, met een witte rand langs het blad. En ze zijn wat stomper aan de top. Helemaal diep van binnen zie je aan mooi soort mosterdgeel. Wat een elegantie! Nu nog bedenken waar ze het allermooist uitkomen in de tuin. In de zon natuurlijk. En na de bloei ga ik ze vermeerderen.

14. Physocarpus opulifolius ‘Dart’s Gold’- blaasspiraea

In de kleine achtertuin in Amersfoort had ik een kubus van deze Spiraea die ieder jaar als goud precies in de lentezon stond. Een heerlijk gezicht in de donkere tuin. Hier in Warffum staat hij in het zicht van de keuken, midden in de tuin en ik laat hem hier wat hoger worden en knip hem rond. Dat vindt ie best.

Alleen: hij vloekt bij de planten die tegen de schutting staan. Speciaal voor het voorjaar heb ik daar een gele Lonicera gezet, naast de grote gele Euonymus die er al stond. Dat is een heerlijk stel samen, dat nu stralend geel en zonnig is. Het leek me mooi met deze gele Physocarpus ervoor. Alleen is het niet de goede soort geel. Het is een oranje soort geel. Een okerachtige kleur, die meer naar bruin en rood buigt. Apart is dat. Dat merk je dus pas goed als je hem gaat tekenen. Ik gebruik een geel kleurpotlood wat rood bevat en geen groen. Het is dus niet zo gek dat hij vloekt.

Wat kan ik er aan doen zonder de hele struik te slopen? Iets verbindends planten tussen de drie struiken. Of iets wat juist scheiding maakt. Beide kunnen. Ik denk dat het laatste het beste is, dus een donkere plant zoals venkel. Maar ja, die is nog maar 5 centimeter nu. Een Berberis dan? Hou ik niet zo van. Een Cotinus? Is het te vroeg voor. Er is vast wel iets, maar daar moet ik even op studeren. En hij moet er ook nog willen groeien.

En zo ben ik dagelijks bezig met mooie combinaties en schuiven van planten. Wat een heerlijke bezigheid.